Ne anlama geliyor?
OBD II arıza kodu P0A80, “Hibrit Batarya Paketini Değiştir” olarak tanımlanan genel bir koddur ve çoğu hibrit araçta, PCM’nin (Kontrol Modülü) Hibrit Batarya Yönetim Sistemi’nde (HVBMS) ve/veya bu sistemden gelen anormal bir gerilim ya da sinyal tespit etmesi durumunda kaydedilir. Çoğu hibrit araçta, HVBMS’den gelen anormal bir gerilim veya sinyal aşağıdaki durumlardan biri veya daha fazlasıyla ilişkili olabilir:
- Batarya modülleri arasında, önceden tanımlanmış bir eşiği veya sınırı aşan gerilim ya da şarj durumu sapması
- Bir veya daha fazla modülün sıcaklığında, önceden tanımlanmış bir eşiği veya sınırı aşan bir sapma
- Batarya paketini oluşturan bir veya daha fazla modülün şarj hızındaki bir dengesizlik
- Önceden tanımlanmış bir aralığa girmeyen genel bir batarya paketi şarj durumu
NOT: Hibrit araçlarda P0A80 kodunun başka olası nedenleri de olsa da, burada listelenenler en yaygın olanlardır. Temel çalışma prensipleri açısından, hibrit araçlar nispeten basittir. Bir içten yanmalı motor, hem hibrit batarya paketine hem de tahrik tekerleklerine konvansiyonel bir diferansiyel aracılığıyla hareket gücü sağlayan bir elektrik motoruna güç veren bir jeneratörü çalıştırır.
Çok düşük yol hızlarında, tipik olarak saatte yaklaşık 10 mil (mph) hızda, elektrik motoru tahrik tekerleklerine güç sağlamak için hibrit batarya paketinden akım çeker. Bu noktada, içten yanmalı motor batarya paketini yenilemek için jeneratörü çalıştırır, ancak aracın hareketine katkıda bulunmaz.
Yaklaşık 10 mil/saat üzerindeki hızlarda ve araç hızlanırken, hem elektrik motoru hem de içten yanmalı motor aracı hareket ettirir; seyir hızlarında ise hareket gücü esas olarak içten yanmalı motor tarafından sağlanır ve üretilen fazla güç daha sonra kullanılmak üzere hibrit batarya paketinde depolanır.
Ancak sistemi mümkün olduğunca verimli hâle getirmek için hibrit batarya paketinin bir yandan muazzam miktarda enerji depolayabilmesi, diğer yandan bu enerjinin hassas bir şekilde kontrol edilmesi gerekir. Depolama açısından, hibrit batarya paketleri tipik olarak 28 veya daha fazla hücreden oluşur; bunların her birinin tipik depolama kapasitesi 1,2 volttur. Çoğu uygulamada iki, bazen daha fazla hücre seri bağlanarak “modül” olarak bilinen yapı oluşturulur.
Batarya paketini oluşturmak için modüller de seri bağlanır ve uygulamaya bağlı olarak, bir hibrit batarya paketinin toplam depolama kapasitesi 200 volt ile 400 volttan fazlasına kadar herhangi bir değerde olabilir. Depolanan enerjinin kontrolü, batarya paketindeki her bir hücrenin sıcaklığını, şarj durumunu ve deşarj hızını izleyen özel bir batarya kontrol modülü tarafından sağlanır.
Sıcaklık kontrolü, batarya muhafazasının çevresindeki stratejik noktalara yerleştirilmiş birden fazla soğutma fanı ile sağlanır. Tam işlevsel bir hibrit sistemde, güç dağılımı motor ile elektrik motoru arasında otomatiktir ve sürücüden herhangi bir girdi gerektirmez. Yine de, ikinci ve üçüncü nesil hibrit batarya paketleri en az on yıllık beklenen faydalı ömürleriyle son derece dayanıklı ve güvenilir olsa da, ısı, titreşim ve sürekli şarj/deşarj edilmenin etkilerine karşı bağışık değildir.
Çoğu hibrit batarya paketi yalnızca kapasitesinin yaklaşık %40’ı civarında verimli çalışacak şekilde tasarlanmış olsa da, bu bataryaların derin döngülü (deep cycle) bataryalar OLMADIĞI akılda tutulmalıdır; bu da bir hibrit batarya paketinin derin şekilde deşarj edilmesinin bazı, hatta tüm hücrelerde onarılamaz hasara yol açabileceği anlamına gelir. Pratikte, tüm hibrit batarya kontrol sistemleri hem aşırı hem de yetersiz şarjı önlemek için önlemler içerir.
Ancak bir batarya paketindeki tüm hücreler bir dizi bara (bus bar) ile seri bağlı olduğundan, bağlantı noktalarındaki korozyon hem bireysel hücrelerin şarj ve deşarj hızlarını hem de dolayısıyla bireysel hücrelerin sıcaklığını etkileyebilir. Aslında, baraların (bus bar) korozyonu tartışmasız en…
Belirtiler
- MIL ve hibrit/EV sistem uyarı lambaları yanar, sıklıkla "bataryayı değiştir" ikazı
- Batarya doluluk göstergesinde ani atlamalar, kararsızlık
- Güç kaybı, EV modun devreye girmemesi
- Yakıt tüketiminde artış
Olası nedenler
- HV batarya paketinde modüller arası gerilim/şarj durumu (SOC) sapmasının eşiği aşması
- Bir veya daha fazla modülde sıcaklık farkının izin verilen sınırı geçmesi
- Modüllerin şarj hızlarında dengesizlik (hücre yaşlanması/zayıflaması)
- Batarya paketi busbar bağlantılarında korozyon, temas direnci artışı
- Batarya soğutma sistemi yetersizliği (fan/kanal tıkanıklığı)
- Batarya kontrol modülü veya hücre gerilim sensörlerinde ölçüm hatası
Nasıl giderilir?
- DTC ve freeze frame oku; hücre/modül imbalans ve sıcaklık verilerini kaydet
- HV batarya busbar ve terminal bağlantılarını korozyon/gevşeklik yönünden kontrol et
- Scan tool ile modül gerilimleri, SOC ve sıcaklık dağılımını kıyasla, sapan modülü belirle
- Batarya soğutma fanı, hava girişi ve filtresini temizle, çalışmasını doğrula
- Kalıcı sapan/zayıf modülü ya da üretici gereğince tüm paketi değiştir
- Kodu sil, batarya yönetim sistemini dengele ve sürüş çevrimiyle doğrula