Ne anlama geliyor?
Motorunuzdaki mekanik ve elektrikli parçaların karmaşık uyumu, silindirlere püskürtülen her damla yakıtta kilitli olan gücü açığa çıkarmayı mümkün kılar. Hayattaki pek çok şeyde olduğu gibi, zamanlama son derece kritiktir. Silindir doğru zamanda doğru yerde değilse hiçbir yere gidemezsiniz; en azından düzgün ve sessizce gidemezsiniz.
Mekanik açıdan, krank mili ve eksantrik millerine göre zamanlamanın hassas olması gerekir; bu da triger dişlileri ile triger kayışı veya triger zincirlerinin görevidir. Motora bağlı olarak krank mili, eksantrik mil(ler)ine bir kayış ya da zincirle bağlanabilir; çift üstten eksantrik miller ise dişliler veya zincirlerle birbirine bağlanabilir.
Zamanlama hassasiyeti yalnızca iyi motor performansı, yakıt ekonomisi ve emisyon azaltımı için değil, aynı zamanda motorun kendisinin zarar görmesini önlemek için de kesinlikle gereklidir. Örneğin, krank mili 1 numaralı silindiri sıkıştırma stroğunda üst ölü noktaya (ÜÖN) doğru iterken 1 numaralı silindirin supapları kapanıyor ve buji ateşleme yapıyor olmalıdır. Zamanlama birkaç derece kaymışsa, sonuçlar düşük performans ve yakıt ekonomisinden feci motor arızasına kadar değişebilir.
Zamanlamaya gelince, motorun düzgün çalışmasını sağlamak için motor kontrol modülü (ECM), krank mili konum sensörünü (CKP) ve eksantrik mili konum sensörlerini (CMP) sürekli izler. ECM, CKP'nin Bank 2 CMP'sinin önünde veya arkasında olduğunu tespit ederse — belki atlamış bir triger kayışı dişi ya da uzamış bir triger zinciri nedeniyle — motor arıza lambasını (MIL) yakar ve sistem hafızasına P0009 “Motor Konum Sistemi Performansı (Bank 2)” arıza kodunu kaydeder.
Belirtiler
- Motor uyarı lambası yanık, bazen soğuk çalıştırmada motorun ön tarafından gelen bir tıkırtıyla birlikte
- Düzelmeyen kaba, düzensiz rölanti
- Gaza bastığınızda duraksama veya düz nokta (flat spot)
- Zor çalışma, bazen tutması için birkaç ekstra marş gerekir
- Yük altında ara sıra tekleme veya duraksama
- Alışık olduğunuzdan daha kötü yakıt ekonomisi
- Kötü uzamış bir zincirde acil çalışma (limp) moduna geçebilir veya düşük devirde stop edebilir
Olası nedenler
- Uzamış triger zinciri; yüksek kilometreli motorlarda açık ara en olağan suçlu. Zincir aşınır, eksantrik zamanlaması kayar ve ECU sıra 2'yi senkron dışı görür. GM 3.6L V6 (Vauxhall Insignia, Antara ve bazı Saab modellerinde bulunur) bu konuda bilinen bir sorunludur
- Zincirin çarpmasına ve gerginliğini kaybetmesine izin veren aşınmış zincir gergileri veya kılavuzları; bu da aynı zamanlama hatasını üretir
- Yanlış eksantrik konumu bildiren arızalı sıra 2 eksantrik mili konum sensörü
- Değişken supap zamanlaması faz düzenleyicisini (phaser) yağ basıncından mahrum bırakan ve konumunu korumasını engelleyen düşük veya bozulmuş motor yağı. Ucuz ve önce elenmeye değer
- ECU'ya kötü bir referans sinyali veren arızalı krank mili konum sensörü
- Eksantrik veya krank sensörü devrelerinde kablaj veya konnektör arızaları; genellikle yıllarca yol tuzuna maruz kaldıktan sonra konnektörde korozyon
- Sensörün okuduğu eksantrik veya krank üzerindeki hasarlı ya da kirlenmiş tetik dişlisi (reluctor ring)
Nasıl giderilir?
- Her şeyden önce motor yağı seviyesini ve durumunu kontrol edin. Düşük veya çamurlaşmış yağ, VVT faz düzenleyicilerini boğar ve bu kodu tek başına verebilir; ayrıca motoru boşuna sökmekten kurtaran beş dakikalık bir kontroldür
- Donmuş kare (freeze frame) verisini çekin ve kaydedildiği andaki motor devrini, yükünü ve sensör okumalarını not edin. Yalnızca soğuk çalıştırmada oluşan bir kod, bir sensörden çok zinciri veya gergiyi işaret eder
- Eşlik eden kodlara bakın. P0009 ile birlikte P0008, P0016 ila P0019 ve krank/eksantrik korelasyon kodları, arızalı bir sensörden ziyade zamanlamanın kendisinin kaydığını güçlü şekilde düşündürür
- Bank 2 eksantrik sensörü ve krank sensörü kablajını ve konnektörlerini korozyon, sürtünme aşınması veya gevşek pim açısından inceleyin
- Eksantrik ve krank sensörü sinyallerini birlikte osiloskopla izleyin ve aralarındaki zamanlama ilişkisini kontrol edin. Basitçe faz dışı kalmış temiz bir sinyal, size mekanik zamanlamanın kaydığını söyler
- Sensörler ve sinyaller doğru görünüyorsa, eksantrik kapağını veya üst triger kapağını sökün ve ÜÖN'de zamanlama işaretlerini kontrol edin. Bir diş atlamış ya da ölçülebilir boşluğu olan bir zincir yanıtınızdır