Ne anlama geliyor?
OBD-II arıza kodu P0597, "Termostat ısıtıcı kontrol sistemi – açık devre" şeklinde tanımlanan genel bir koddur ve Kontrol Modülü (PCM), "haritalı" (mapped) termostat olarak da bilinen elektrikli destekli bir termostatın ısıtıcı kontrol devresinde bir açık devre (süreklilik kaybı) algıladığında ayarlanır. Bu teknoloji Avrupa'da yaygın olarak kullanılırken, son yıllarda Kuzey Amerika ve diğer pazarlarda da giderek yaygınlaştığını unutmayın.
Motor sıcaklığını düzenlemek için bir valfi açıp kapatan bir genleşme malzemesi ve bir yay kullanan geleneksel termostatlar uzun yıllar boyunca makul ölçüde güvenilir ve verimli olduklarını kanıtlamış olsa da, bu termostatlar her ikisi de termostatın tasarımına ya da kontrol aralığına bağlı iki temel çalışma moduyla sınırlıdır.
Esasen, tam işlevsel geleneksel bir termostat yalnızca ya soğutma sıvısının ısıyı atmak için radyatörden dolaşmasına izin verecek şekilde açık olabilir ya da motorun hızla ısınması için soğutma sıvısının motor içinde serbestçe dolaşmasını engelleyecek şekilde kapalı olabilir.
Uygulamada arada bir aşama yoktur: soğutma sistemi tam işlevselse termostat, minimum tasarım sıcaklığında açılır ve o noktadan itibaren, motor kapatılıp soğutma sıvısının dolaşımı durana kadar soğutma sıvısı sıcaklığını izin verilen azami sıcaklıkta ya da ona yakın tutar.
Ancak egzoz emisyonları motor sıcaklığıyla yakından bağlantılı olduğundan, giderek sıkılaşan emisyon gereksinimleri motor tasarımcılarını, egzoz emisyonlarını mümkün olduğunca geniş bir motor sıcaklığı aralığında sınırlamak ya da azaltmak için motor sıcaklıklarını kontrol edecek yeni yollar bulmaya zorlamıştır.
Örneğin, yaklaşık 185°F'nin (85°C) altındaki motor sıcaklıklarında daha fazla motor gücü üretilebilir; çünkü bu sıcaklıklarda motor vuruntusu azalır ve ateşleme avansı optimize edilebilir, özellikle de yüksek motor yükü koşullarında. Ancak düşük motor sıcaklıklarında yanma daha az verimlidir, bu da hem daha yüksek yakıt tüketimine hem de emisyona yol açar.
Öte yandan, yaklaşık 230°F'ye (110°C) kadar olan motor sıcaklıklarında yanma çok daha verimlidir, özellikle de düşük hızlı şehir içi sürüşte nispeten küçük gaz kelebeği açıklıklarında yaşanan hafif motor yükü koşullarında. Bu koşullarda yakıt ekonomisi artar ve emisyonlar önemli ölçüde azalır.
Dolayısıyla motor sıcaklığını sürüş koşullarına uyarlayarak, ne yakıt ekonomisinden ne de motor gücünden ödün vermeden emisyonlar önemli ölçüde azaltılabilir; haritalı ya da elektrikli destekli bir termostatın yaptığı da tam olarak budur.
Çalışma açısından, haritalı bir termostat çalışmasını kontrol etmek için hâlâ bir balmumu haznesi ve bir yay kullanır; ancak balmumu haznesi, termostatın çalışma özelliklerini sürüş koşullarına göre kontrol etmenin bir yolunu oluşturmak üzere (PCM tarafından kontrol edilen) bir ısıtıcı elemanla desteklenir.
Uygulamada PCM; motor devri, gaz kelebeği konumu, emme havası ve motor soğutma suyu sıcaklıkları (ve diğerleri) gibi girdi verilerini kullanarak çalışma koşullarını, dolayısıyla motor sıcaklığını yakıt ekonomisinden ya da motor veriminden ödün vermeden emisyonların azaltılabileceği aralığa getirecek uygun bir termostat ayarını belirleyebilir.
Böylece PCM, şehir içi sürüş gibi düşük hızlı, düşük motor yükü koşulunun mevcut olduğunu belirlediğinde termostat ısıtıcısını etkinleştirmez; bu da termostatın azami tasarım sıcaklığında (tipik olarak yaklaşık 230°F (110°C)) açılmasına izin verir, çünkü bu motor ısınma sürelerini kısaltır, yakıt ekonomisini iyileştirir ve emisyonları azaltır.
Ancak çalışma koşulları değişir ve örneğin nispeten büyük gaz kelebeği açıklıklarıyla yüksek hızlı otoyol sürüşü için daha düşük bir motor sıcaklığı gerekirse, PCM termostat ısıtıcısını etkinleştirerek termostatı daha erken açar ve motor sıcaklığını yaklaşık 185°F'ye (85°C) düşürür.