O2 Sensörü Yavaş Tepki - Zenginden Fakire (Bank 1 Sensör 2)

OBD II arıza kodu P013A, "O2 Sensörü Yavaş Yanıt – Zenginden Fakire Bank 1 Sensör 2" olarak tanımlanan genel bir arıza kodudur ve PCM (Güç Aktarma Organları Kontrol Modülü), #2 oksijen sensöründen yavaş veya gecikmeli bir yanıt algıladığında ayarlanır. "Bank 1"in V tipi motorlarda 1 numaralı silindiri içeren silindir sırasını, "Sensör 2"nin ise katalitik konvertörden aşağı akışta konumlanan oksijen sensörünü ifade ettiğini unutmayın.

Tüm modern benzinli motorlar, hava/yakıt karışımının kalitesini belirlemek için egzoz gazındaki oksijen konsantrasyonunu ortam havasının oksijen içeriğiyle karşılaştıran sensörler kullanır. Başka bir deyişle bu, egzoz gazındaki oksijen miktarının, herhangi bir andaki hava/yakıt karışımının stokiyometrik bir değere veya orana ne kadar yakın olduğunun doğrudan bir göstergesi olduğu anlamına gelir.

Benzinli motorlarda bu oran 14,7 birim hava 1 birim yakıttır ve bu oranda, mevcut tüm hava, tüm yakıtı yakmak için kullanılır. Ancak pratikte stokiyometrik bir hava/yakıt oranını korumak kolay değildir, bu nedenle çoğu modern araç her silindir sırası için 2 oksijen sensörü ile donatılmıştır. Bir sensör katalitik konvertörden önce (yukarı akış), bir sensör de sonra (aşağı akış) takılıdır ve her sensörün farklı bir amacı vardır.

Pratik olarak, yukarı akış oksijen sensörünün amacı egzoz akışındaki gerçek oksijen seviyesini ölçmektir ve bunu, egzoz gazındaki değişen oksijen seviyelerine doğrudan tepki olarak değişen bir elektrik akımı üreten karmaşık bir kimyasal işlem veya tepkime yoluyla yapar. PCM, değişen sinyal gerilimlerini oksijen seviyesindeki değişiklikler olarak yorumlar ve bu veriyi silindirlere enjekte edilen yakıt miktarını uyarlamak için kullanır.

Bu işlem "kapalı çevrim" çalışması olarak bilinir, ancak enjekte edilen yakıt miktarında büyük değişiklikleri önlemek için PCM, oksijen sensörünün kontrol gerilimini saniyede birkaç kez zengin ve fakir okuma arasında değiştirir. Bunun etkisi, yakıt teslim hacimlerindeki değişikliklerin zaman içinde ortalamasını almaktır; yani PCM saniyede birçok uyarlama yapmak zorunda olsa da, her değişiklik küçüktür, bu da hava/yakıt karışımını stokiyometrik bir değerde veya ona yakın tutmayı kolaylaştırır.

Ancak yakıt teslim işlemini izlemek için PCM, aşağı akış oksijen sensöründen gelen giriş verisini de kullanır. Pratikte, aşağı akış sensörünün amacı katalitik konvertörün verimini izlemektir, çünkü konvertörün veriminin büyük bölümü hava/yakıt karışımının bileşiminin bir fonksiyonudur. Ancak bu kod teşhis edildiğinde, bir teknisyen, saniyede 20 kez veya daha fazla olabilen yukarı akış sensörünün geçiş (switching) hızını izler.

Tam işlevsel bir sistemde, yukarı akış sensörünün geçiş hızı egzoz akışında neredeyse sabit bir oksijen seviyesi oluşturur, bu nedenle teknisyen, aşağı akış sensörünün sinyal geriliminin yaklaşık 0,45V ile 0,50V civarında kararlı kaldığını doğrular. PCM bu gerilimi, a) katalitik konvertörün veriminin kabul edilebilir sınırlar dahilinde olduğunun ve b) hava/yakıt karışımının stokiyometrik oranda veya ona yakın olduğunun onayı olarak yorumlar.

Ancak çoğu uygulamadaki aşağı akış oksijen sensörleri doğrudan yakıt kontrolüne dahil olmasa da, PCM, aşağı akış oksijen sensörünün hava/yakıt karışımındaki değişikliklere önceden belirlenmiş bir süre içinde yanıt vermesini bekler.

Bu nedenle PCM, aşağı akış oksijen sensörünün bu süre içinde yanıt vermemesini sensörün arızası olarak yorumlar ve bu olduğunda, PCM hava/yakıt karışımını etkin biçimde kontrol edemeyeceğini veya yönetemeyeceğini fark eder ve sonuç olarak bir uyarı lambasını yakar ve P013A kodunu ayarlar.