Ne anlama geliyor?
İçten yanmalı motor, bir hidrokarbon (HC) yakıtı ateşler ve bunu oksijen (O2) ile birleştirerek ortaya çıkan enerji çıkışıyla motoru döndürür. Egzoz akışı ideal olarak yalnızca su (H2O), karbondioksit (CO2) ve tepkimeye girmemiş azottan (N2) oluşur. Ne yazık ki motor çalışmasındaki tutarsızlıklar, hava ve yakıt sıcaklığı, yakıt bileşimi ve bir dizi başka faktör nedeniyle egzoz kimyası idealden çok uzak olabilir.
Örneğin aşırı silindir sıcaklıkları, azot oksitlerin (NO ve NO2) oluşumuna yol açabilir. Aşırı zengin bir hava-yakıt oranı (AFR), yanmamış HC seviyelerinin yükselmesine neden olabilir. Diğer koşullar, karbonmonoksit (CO), ozon (O3) ve PM10 ile PM2.5 (10 µm veya 2,5 µm'den küçük partikül madde) oluşumuna yol açabilir.
Bu yanma emisyonlarını azaltmak için Kontrol Modülü (ECM); AFR, supap zamanlaması ve kalkışını, ateşleme zamanlamasını ve diğerlerini ince ayar yapmak amacıyla hava ve yakıt sıcaklığını, emme havası kütlesini ve akışını, yanma basıncını, motor devri ve yükünü ve daha fazlasını izler.
Yine de bu kontroller bile bazı zararlı emisyonların oluşmasını önlemeye yetmez; bu yüzden son adım, zararlı emisyonları daha güvenli bileşiklere yeniden birleştiren bir tür kimyasal filtre olan üç yollu katalitik konvertördür (TWC veya "Kat"). Yanmamış HC ile PM2.5 ve PM10 emisyonları, CO, O3, O2 ile birleşerek H2O ve CO2 üretir. ECM, performansını izlemek için TWC'nin önündeki ve arkasındaki oksijen sensörü okumalarını karşılaştırır.
TWC'den önceki AFR sensörü esas olarak yakıt düzeltmesini (FT) ince ayar yapmak için geri besleme olarak kullanılır, ancak ECM tarafından TWC'yi test etmek için de kullanılır. Tipik çalışmada ECM, AFR sensörlerini doğrulama için kullanarak her zaman 14,7:1 AFR'ye yaklaşmaya çalışarak FT'yi artırıp azaltır. Normal AFR sensörü okumaları tipik olarak saniyede birkaç kez yüksek/düşük dalgalanır. TWC düzgün çalışıyorsa, ısıtmalı oksijen sensörleri (HO2S) neredeyse hiç dalgalanmaz.
ECM her birkaç saniyede bir FT'yi normalden yüksek veya düşük olmaya zorlar; AFR sensörleri buna normalden yüksek veya düşük gerilim göstererek tepki verir. TWC düzgün çalışıyorsa, aşağı akış HO2S neredeyse hiç tepki vermemelidir. HO2S gerilimi, AFR sensörü gerilimiyle aynı anda tepe yapıyorsa, ECM TWC'nin düzgün çalışmadığına karar verir ve TWC işleviyle ilgili bir arıza kodu (DTC) kaydeder.
Ancak ECM, TWC'yi izleyebilmesi için önce AFR ve HO2S'nin düzgün çalıştığını doğrulaması gerekir; bu yüzden ısıtıcı ve sinyal devrelerini uygun gerilim ve direnç açısından kontrol eder. ECM, mümkün olandan daha yüksek veya daha düşük bir sinyal gerilimi algılarsa, Motor Arıza Lambasını (MIL) yakar ve sistem belleğine şu şekilde tanımlanan bir DTC kaydeder: DTC P0151 Isıtmalı Oksijen Sensörü (HO2S) Devresi Düşük Gerilim Bank 2 Sensör 1 (B2S1).
Referans olarak, Bank 1 ve Bank 2, hangi silindir sırasını ifade eder; V konfigürasyonundaysa sol veya sağ, Bank 1 Silindir 1'i içerir. Sıralı (inline) motorlar bölünebilir; Bank 1, Silindir 1 ve 2 ya da 1-3 olabilir. Sensör 1 veya Sensör 2, sensörün TWC'den önceki veya sonraki konumunu ifade eder. Sensör 1 TWC'den önce, Sensör 2 TWC'den sonradır.
Belirtiler
- Motor uyarı lambasının yanması; çoğu zaman aracın kullanımında gözle görülür bir değişiklik olmadan.
- Yakıt ekonomisinin biraz düşmesi; genellikle %5-10 civarında, en çok uzun yolculuklarda fark edilir.
- Hafif kaba veya bir miktar dalgalanan rölanti; en kötü hâli motor hâlâ ısınırken.
- Soğukken yavaşça hareket ederken küçük bir tereddüt veya düz nokta.
- Emisyon testine girmeniz gerekirse ortaya çıkma eğiliminde olan yüksek emisyon.
Olası nedenler
- Sensörün kendisinin arızalanması veya yaş ve ısı döngüleriyle tembelleşmesi. Bu, özellikle 80.000 milden sonra her zamanki suçludur.
- Sensördeki kablaj veya konnektör sorunu: korozyon, sürtünmüş bir tesisat veya gevşemiş bir konnektör. Isı kalkanlarının arkasına sıkışmış sıra 2 sensörleri çok fazla titreşim ve ısıya maruz kalır.
- Sensörden önce taze havayı okumaya çekip gerilimi düşük tutan bir egzoz kaçağı.
- Yağ veya soğutma suyuyla kirlenmiş sensör elemanı; biraz yağ yakan ya da silindir kapağı contası sızdıran bir motorda yaygındır.
- Sensör ile ECU arasındaki tesisatta gerçek bir kısa devre veya açık devre.
- ECU'nun kendi içindeki giriş devresinin arızalı olması; nadirdir ve en son şüphelenilecek şeydir.
Nasıl giderilir?
- Kodları çekin ve P0151'in yanında duran her şeyi not edin. Bir P0171 veya P0174 fakir kodu ya da sıra 1'de eşlik eden bir P0131, tüm tabloyu okuma şeklinizi değiştirir.
- Aracın altına girin ve sıra 2 sensör 1 konnektörüne ve tesisatına iyice bakın. Pinleri açın, yeşil korozyon kontrol edin, kabloların ısı kalkanına sürtünüp sürtünmediğine bakın. Bunların çoğu sensör değil kablaj sorunudur.
- Sensörün sinyal gerilimini çalışma sıcaklığında bir multimetre veya tarama cihazıyla ölçün. Sağlıklı bir yukarı akış sensörü, düşükte park etmiş değil, kabaca 0,1V ile 0,9V arasında salınmalıdır.
- Manifold ile sensör arasında bir egzoz kaçağı olup olmadığını kontrol edin. Küçük bir bağlantı kaçağı bile fazladan oksijen girmesine izin verir ve okumayı yanıltır.
- Konnektör çıkarılmışken ECU'ya kadar sinyal ve şase kablolarında süreklilik ve direnç kontrolü yapın. Bu, arızanın tesisatta mı yoksa sensörde mi olduğunu size söyler.
- Kodu silin, düzgün bir tur atın ve parçaya para harcamadan önce doğrudan geri gelip gelmediğine bakın.