Ne anlama geliyor?
İçten yanmalı motor, bir hidrokarbon (HC) yakıtı ateşler, bunu oksijen (O2) ile birleştirir ve ortaya çıkan enerji çıktısını motoru döndürmek için kullanır. Egzoz akışı ideal olarak yalnızca su (H2O), karbondioksit (CO2) ve reaksiyona girmemiş azottan (N2) oluşur. Ne yazık ki motor çalışmasındaki tutarsızlıklar, hava ve yakıt sıcaklığı, yakıt bileşimi ve başka birçok etken nedeniyle egzoz kimyası idealden çok uzak olabilir.
Örneğin aşırı silindir sıcaklıkları azot oksitlerin (NO ve NO2) oluşmasına yol açabilir. Aşırı zengin bir hava-yakıt oranı (AFR), yanmamış HC seviyelerinin yükselmesine neden olabilir. Diğer koşullar karbonmonoksit (CO), ozon (O3) ile PM10 ve PM2.5 (10 µm ya da 2,5 µm'den küçük partikül madde) oluşumuna yol açabilir.
Bu yanma emisyonlarını azaltmak için motor kontrol modülü (ECM); AFR'yi, supap zamanlaması ile kalkışını, ateşleme zamanlamasını ve diğerlerini ince ayarlamak amacıyla hava ve yakıt sıcaklığını, emme havası kütlesini ve akışını, yanma basıncını, motor devrini ve yükünü ve daha fazlasını izler.
Yine de bu kontroller bile bazı zararlı emisyonların oluşmasını önlemeye yetmez; bu yüzden son adım, zararlı emisyonları daha güvenli bileşiklere yeniden birleştiren bir tür kimyasal filtre olan üç yollu katalitik konvertördür (TWC ya da "Kat"). Yanmamış HC ile PM2.5 ve PM10 emisyonları, CO, O3 ve O2 ile birleşerek H2O ve CO2 üretir. ECM, performansını izlemek için TWC öncesi ve sonrasındaki oksijen sensörü okumalarını karşılaştırır.
TWC'den önceki AFR sensörü esas olarak yakıt düzeltmesini (FT) ince ayarlamak için geri besleme olarak kullanılır, ancak ECM tarafından TWC'yi test etmekte de kullanılır. Tipik çalışmada ECM, daima 14,7:1 AFR'ye kilitlenmeye çalışarak FT'yi artırır ve azaltır; bunu AFR sensörleriyle doğrular. Normal AFR sensörü okumaları tipik olarak saniyede birkaç kez yüksek/düşük dalgalanır. TWC düzgün çalışıyorsa, ısıtmalı oksijen sensörleri (HO2S) neredeyse hiç dalgalanmaz.
ECM birkaç saniyede bir FT'yi normalden yüksek ya da düşük zorlar; AFR sensörleri buna normalden yüksek ya da düşük gerilim göstererek tepki verir. TWC düzgün çalışıyorsa, aşağı akıştaki HO2S neredeyse hiç tepki vermemelidir. HO2S gerilimi AFR sensörü gerilimiyle aynı anda tepe yapıyorsa, ECM TWC'nin düzgün çalışmadığına karar verir ve TWC işleviyle ilgili bir DTC (arıza kodu) kaydeder.
Ancak ECM, TWC'yi izleyebilmeden önce AFR ve HO2S'nin düzgün çalıştığını doğrulaması gerekir; bu nedenle ısıtıcı ve sinyal devrelerini doğru gerilim ve direnç için kontrol eder. ECM, mümkün olandan daha yüksek ya da daha düşük bir sinyal gerilimi algılarsa, motor arıza lambasını (MIL) yakar ve sistem belleğine şöyle tanımlanan bir DTC kaydeder: DTC P0158 Isıtmalı Oksijen Sensörü (HO2S) Devresi Yüksek Gerilim Bank 2 Sensör 2 (B2S2).
Referans olarak: Bank 1 ve Bank 2, hangi silindir sırasını ifade eder; V konfigürasyonda sol ya da sağ, Bank 1 ise 1 numaralı silindiri içerir. Sıralı (inline) motorlar bölünebilir; Bank 1, 1. ve 2. silindir ya da 1–3. silindir olur. Sensör 1 ya da Sensör 2, sensörün TWC öncesindeki ya da sonrasındaki konumunu ifade eder. Sensör 1 TWC'den önce, Sensör 2 TWC'den sonradır.